W ten grudniowy czas o tym jak święta przypominają o stracie – jak poradzić sobie z żałobą w okresie Bożego Narodzenia. Zachęcam do przeczytania wpisu.
Jak poradzić sobie z żałobą w okresie Bożego Narodzenia
Boże Narodzenie to dla wielu ludzi najpiękniejszy czas w roku – okres światła, rodzinnych spotkań, ciepła i wzruszeń.
Ale dla innych ten sam czas może być jednym z najbardziej bolesnych momentów.
Kiedy przy wigilijnym stole brakuje kogoś, kogo kochaliśmy, wszystko nabiera innego znaczenia. Kolędy przestają cieszyć, zapach piernika przywołuje wspomnienia, a widok pustego miejsca potrafi rozdzierać serce.
To właśnie wtedy wielu ludzi pyta:
Jak mam przetrwać te Święta, skoro boli tak bardzo?
W tym artykule przyjrzymy się, dlaczego Boże Narodzenie bywa szczególnie trudne w żałobie, jak możesz o siebie zadbać i co zrobić, by przetrwać ten czas z większą łagodnością wobec siebie.
Jak poradzić sobie z żałobą w okresie Bożego Narodzenia
Dlaczego Boże Narodzenie tak silnie dotyka osoby po stracie
Święta to czas rytuałów – powtarzalnych gestów, dźwięków, smaków, zapachów. Każdy z nas ma własne wspomnienia: wspólne ubieranie choinki, rozmowy przy stole, śmiech bliskich, którzy już odeszli.
To właśnie rytuały rodzinne sprawiają, że Boże Narodzenie jest tak wyjątkowe, ale też – po stracie – tak bolesne.
To tak zwane wyzwalacze emocjonalne – to bodźce, które uruchamiają wspomnienia i emocje. Dla kogoś w żałobie może to być ulubiona potrawa przygotowywana przez mamę, dźwięk kolędy, czy nawet samo zapalenie lampek na choince.
Wystarczy jeden taki bodziec, by fala emocji zalała nas niespodziewanie i to jest całkowicie normalne.
Boże Narodzenie to czas symboliczny.
To święta nadziei, rodzinnego ciepła, obecności , a więc wszystkiego, czego po stracie może brakować. Dlatego ten okres często uderza w samo serce żałoby.
Nie musisz być „radosny” – masz prawo do smutku
Jednym z najtrudniejszych elementów Bożego Narodzenia po stracie jest społeczna presja, by się cieszyć.
Zewsząd słyszymy kolędy, reklamy pokazują uśmiechnięte rodziny, znajomi mówią: „Wesołych Świąt!„, a Ty w środku czujesz, że nie masz na to siły.
Jak poradzić sobie z żałobą w okresie Bożego Narodzenia
Warto wiedzieć to normalne.
Żałoba nie zna kalendarza. Nie kończy się z dniem Wigilii.
Nie trzeba zmuszać się do radości, jeśli jej w Tobie nie ma.
Nie musisz udawać, że wszystko jest w porządku.
Zaakceptuj swoje emocje takimi, jakie są.
Możesz czuć smutek, tęsknotę, złość, poczucie niesprawiedliwości i to wszystko jest częścią procesu żałoby. Nie próbuj ich zagłuszać.
Pozwól im po prostu być. Czasem największym aktem siły jest pozwolenie sobie na słabość.
Jak przetrwać Święta Bożego Narodzenia po stracie praktyczne wskazówki
Każdy przeżywa żałobę inaczej, ale istnieją sposoby, które mogą pomóc Ci przejść przez ten czas łagodniej i bardziej świadomie.
Daj sobie prawo do zmiany tradycji
Nie musisz robić wszystkiego „tak jak zawsze„.
Jeśli nie chcesz piec dwunastu potraw, nie rób tego. Jeśli nie chcesz ubierać choinki , masz do tego pełne prawo.
Czasem zmiana formy Świąt może pomóc złagodzić ból i uniknąć niepotrzebnych wyzwalaczy.
Możesz stworzyć nowy rytuał pamięci, np. zapalić świecę przy pustym miejscu, napisać list do bliskiej osoby, obejrzeć wspólne zdjęcia.
Nie chodzi o to, by zapomnieć , ale by uczcić wspomnienie w sposób, który jest dla Ciebie bezpieczny emocjonalnie.
Zadbaj o symboliczne upamiętnienie
Wielu ludziom pomaga drobny gest pamięci: świeca, modlitwa, kartka, wspomnienie w rozmowie.
To pozwala nadać bólowi znaczenie zamienić czystą tęsknotę w coś, co niesie spokój.
Pamięć o zmarłym ewoluuje, z czasem staje się mniej bolesna, a bardziej ciepła. Symboliczne gesty wspierają ten proces.
Nie izoluj się całkowicie
Choć naturalne jest, że masz ochotę być sam, całkowita izolacja może pogłębiać cierpienie.
Nie musisz iść na dużą kolację czy rodzinne spotkanie, jeśli to za dużo , ale spróbuj znaleźć jedną bezpieczną relację, w której możesz być sobą.
Czasem wystarczy rozmowa, spacer, wspólne milczenie. Nie musisz niczego udowadniać wystarczy obecność.
Ustal granice
W czasie Świąt ludzie często próbują „pocieszać„, czasem w sposób nieświadomie raniący („musisz być silny”, „on by chciał, żebyś się cieszył”).
Masz prawo powiedzieć:
„Nie chcę o tym teraz rozmawiać”
albo
„Potrzebuję ciszy”.
Twoje granice emocjonalne są ważne i mają chronić Cię przed nadmiarem bodźców.
Znajdź mały moment ukojenia
Nie musisz „cieszyć się Świętami„. Ale możesz poszukać małych momentów spokoju zapachu cynamonu, dźwięku kolędy, światła świec.
Zapewnij sobie odrobinę spokoju drobnych chwil, które nie zmieniają sytuacji, ale dają oddech.
Te krótkie chwile są jak przerwy dla duszy.
Dlaczego poczucie winy jest tak częste w żałobie świątecznej
Wiele osób w żałobie mówi:
„Nie potrafię się cieszyć , a może powinnam?”
albo odwrotnie:
„Uśmiechnąłem się i czuję się winny, jakbym zdradził pamięć o tej osobie”.
To bardzo częste i zrozumiałe.
To swoisty konflikt emocjonalny między przeszłością a teraźniejszością.
Z jednej strony chcesz żyć dalej, z drugiej boisz się, że „odejście od bólu” oznacza zapomnienie.
Ale to nieprawda.
Prawdziwe zapomnienie to obojętność, a Ty nadal czujesz, pamiętasz, tęsknisz.
To, że potrafisz się uśmiechnąć, nie znaczy, że zapominasz.
To znaczy, że powoli uczysz się żyć z bólem, a nie w bólu.
Jak rozmawiać z kimś, kto przeżywa Święta po stracie
Być może to nie Ty, ale ktoś bliski przeżywa trudne Święta. Czasem nie wiemy, co powiedzieć – i przez to nie mówimy nic.
A milczenie potrafi być bardziej bolesne niż niezręczne słowa.
Jak możesz pomóc?
Nie udawaj, że nic się nie stało. Lepiej powiedzieć:
„Wiem, że to mogą być trudne Święta. Chcesz pogadać?”
Nie pocieszaj na siłę. Słowa typu
„czas leczy rany”
rzadko pomagają. Czas sam niczego nie leczy – pomaga dopiero uważność, wsparcie i obecność.
Bądź. Czasem wystarczy wspólna herbata, wiadomość, spacer. Nie chodzi o wielkie gesty, tylko o to, by osoba nie czuła się sama.
Takie drobne akty obecności mają ogromne znaczenie dla kogoś, kto zmaga się z żałobą.
Kiedy warto poszukać pomocy psychologicznej
Nie każda żałoba wymaga terapii, ale jeśli zauważasz, że nie masz siły wstać z łóżka, unikasz ludzi przez wiele tygodni, nie czujesz sensu życia, lub ból nie słabnie mimo upływu miesięcy to może być moment, by poszukać pomocy.
Psychoterapia nie usuwa żałoby, ale pomaga nadać jej znaczenie i znaleźć sposób, by powoli włączyć stratę w swoje życie.
To proces, w którym uczysz się żyć dalej – nie „pomimo” bólu, ale „z” nim, aż staje się on częścią Twojej historii, a nie całym jej centrum.
Boże Narodzenie może być inne, ale wciąż Twoje
Nie ma jednego sposobu na przeżycie Świąt po stracie.
Dla jednych będzie to czas refleksji i ciszy, dla innych , chwila wspomnień, jeszcze dla innych, pierwszy krok ku nowemu życiu.
Wszystkie te formy są dobre.
Nie musisz dopasowywać się do oczekiwań innych.
Święta mogą być ciche, spokojne, symboliczne, a jednocześnie pełne miłości tej, która trwa, choć nie możesz jej już dotknąć.
Bo miłość nie kończy się wraz z odejściem człowieka.
Zmienia tylko formę
Twoje Święta, Twoje tempo
Jeśli te Święta są dla Ciebie trudne, pamiętaj, że nie jesteś sam.
Wielu ludzi, którzy dziś się uśmiechają, też kiedyś płakali przy pustym miejscu przy stole.
Z czasem ból staje się mniej ostry, a wspomnienia bardziej ciepłe.
Niech te Święta będą takie, jakich potrzebujesz.
Ciche, spokojne i Twoje.
